Οι δήμοι του Νότιου Τομέα της Αθήνας πιέζουν για το έργο, πλην όμως, το Υπουργείο Υποδομών παραμένει διστακτικό λόγω υψηλού κόστους
Αν και οι δήμοι του Νότιου Τομέα της Αθήνας πιέζουν προκειμένου να δρομολογηθεί η αστική σήραγγα Ηλιούπολης, αν και και έχει ήδη γίνει προεργασία μελετών που χρηματοδοτήθηκαν από τη Lamda Development, το αν θα υπάρξει η αναγκαία πολιτική βούληση για να προχωρήσει το έργο προσεχώς τουλάχιστον, είναι αμφίβολο.
Το έργο έχει ενταχθεί από τον Ελληνικό Σύλλογο Συγκοινωνιολόγων στα συνολικότερα έργα που είναι αναγκαία για την αποσυμφόρηση της Νότιας Αθήνας, πλην όμως, το υψηλό του κόστος, λόγω τεχνικής δυσκολίας και πολυπλοκότητας, καθιστά αδύνατη τη χρηματοδότησή του με τους κλασικούς τρόπους χρηματοδότησης (ευρωπαϊκοί πόροι η/και ΠΔΕ). Σε ότι αφορά καταρχάς τους ευρωπαϊκούς πόρους, υπενθυμίζεται ότι η ΕΕ δεν χρηματοδοτεί πλέον καθόλου οδικά έργα εντός Αττικής, καθώς την θεωρεί κορεσμένη, επομένως η περίπτωση ΕΣΠΑ ή άλλων ευρωπαϊκών πόρων αποκλείεται. Απομένει το ΠΔΕ, το οποίο επίσης είναι αδύνατον, σύμφωνα με σχετικές δηλώσεις των καθ’ ύλην αρμοδίων στελεχών του υπουργείου Υποδομών, να σηκώσει αυτό το βάρος.
Η μόνη πρακτική εναλλακτική που υπάρχει είναι το έργο, εφόσον έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και θα μπορεί να πληρώνεται από τους πολίτες κατά τη χρήση του, να γίνει στα πρότυπα μιας Παραχώρησης ή ενός έργου ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημόσιου- Ιδιωτικού Τομέα).
Προς αυτήν την κατεύθυνση το έργο έχει ήδη προταθεί ως Πρότυπη Πρόταση από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Άκτωρ Παραχωρήσεις – Άβαξ με δεδομένες κάποιες μελέτες που έχουν σύμφωνα με πληροφορίες χρηματοδοτηθεί από την Άκτωρ Παραχωρήσεις (έχει πλέον εξαγοραστεί και συγχωνευτεί από τον Όμιλο Αktor), ενώ κάποιες προμελέτες έχουν χρηματοδοτηθεί και από τη Lamda Development.
Όπως αναφέρθηκε και στην πρόσφατη χρηματοδοτική ημερίδα του ΣΔΙΤ Forum στο Υπουργείο Υποδομών για τα έργα ΣΔΙΤ και τις Πρότυπες Προτάσεις, το έργο είναι ανάμεσα σε αυτά που εκκρεμούν για να εξεταστούν στο πλαίσιο του θεσμού των Πρότυπων Προτάσεων. Πλην όμως, το θεσμικό πλαίσιο των Πρότυπων Προτάσεων, ενός θεσμού που στην Ευρώπη έχει εφαρμοστεί προς το παρόν μόνο στην Ιταλία, βρίσκεται σε επικαιροποίηση από το Υπουργείο Υποδομών και ουδείς γνωρίζει, μέσα σε όλες τις ήδη αναγγελθείσες άμεσες προτεραιότητες, πότε αυτό θα τελειώσει.
Η προτεραιοποίηση του έργου και το κρίσιμο θέμα των διοδίων
Πέρα όμως από το πότε θα αποφασίσει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών να θέσει σε προτεραιότητα τη Σήραγγα Ηλιοπούπολης (αλλά και πότε θα είναι έτοιμη από πλευράς θεσμικού πλαισίου), υπάρχει και ένα ακόμα σημαντικό θέμα που συνδέεται με την χρηματοδοτική υλοποίηση του έργου: Οι πέντε δήμοι που διαμαρτύρονται και πιέζουν για την άμεση δρομολόγηση του έργου ( Δήμος Ηλιούπολης, Βύρωνα, Ελληνικού–Αργυρούπολης, Αγίου Δημητρίου και Δάφνης–Υμηττού) στην πρόσφατη κοινή τους επιστολή προς τα υπουργεία, ζητούν: Σαφές χρονοδιάγραμμα, πρόσβαση στις μελέτες αλλά και ρητή δέσμευση ότι δεν θα επιβληθούν διόδια!
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών (πιθανότατα και οποιαδήποτε πολιτική ηγεσία πέραν της σημερινής) δεν υπάρχει περίπτωση να παράσχει τέτοια δέσμευση, γιατί απλούστατα, το συγκεκριμένο έργο δεν υπάρχει περίπτωση να υλοποιηθεί. Τα χρήματα είναι πολλά, δεν υπάρχουν και η μόνη λύση για να διασωθεί το συγκεκριμένο έργο, το οποίο σημειωτέον είναι άκρως ανταποδοτικό για τους χρήστες, είναι να υλοποιηθεί με ένα είδος σύμβασης παραχώρησης. Στη χώρα μας, όλοι διαμαρτυρόμαστε για τα διόδια (και δικαίως σε κάποιες περιπτώσεις δυσανάλογων με το κόστος ζωής αυξήσεων), θα πρέπει όμως να θυμόμαστε ότι το καλό εθνικό δίκτυο δρόμων που πλέον απολαμβάνουμε, οφείλεται και υπάρχει λόγω του γεγονότος ότι εμείς οι χρήστες, πληρώνουμε τόσο για την κατασκευή όσο για την συντήρησή τους.
Το ερώτημα λοιπόν αν θα υπάρξει τελικά η πολιτική βούληση να προχωρήσει το έργο θα πρέπει να προσαρμοστεί ως εξής: Θα υπάρξει τελικά η πολιτική βούληση να προχωρήσει ένα έργο που μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα δεκάδων χιλιάδων πολιτών, με ένα εφικτό από χρηματοδοτικής πλευράς μοντέλο;
Καμία σκέψη για διόδια, λένε οι πέντε δήμοι
Ενόψει και νέων κινητοποιήσεων ας δούμε τι λένε οι πέντε δήμαρχοι, των Νοτίων Προαστίων, που πρόσφατα ένωσαν τις δυνάμεις τους στην πρώτη δυναμική συγκέντρωση υπέρ του έργου στην Κατεχάκη, εκπροσωπώντας πολυάριθμους κατοίκους των δήμων τους. Σύμφωνα με τον κ. Στάθη Ψυρρόπουλο, Δήμαρχο Ηλιούπολης, «Η Αστική Σήραγγα Ηλιούπολης αποτελεί διαχρονικό αίτημα των Δημοτών και Κατοίκων και θα αγωνιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις προκειμένου να προχωρήσει η υλοποίηση του σημαντικού έργου που θα προσφέρει ανάσα και ποιότητα ζωής στην ευρύτερη περιοχή. Αντιμετωπίζουμε καθημερινά ένα κυκλοφοριακό χάος, ενώ οι ζωές μας βρίσκονται σε διαρκή κίνδυνο».
Σύμφωνα με τον κ. Γιάννη Κωνσταντάτο, Δήμαρχο Ελληνικού – Αργυρούπολης, «η Αυτοδιοίκηση πρέπει να ξαναβγεί στους δρόμους για όλα αυτά που αφορούν την ζωή μας, την καθημερινότητά μας, τα παιδιά μας, το οξυγόνο μας, την αναπνοή μας. Εάν δεν έρθει η Κυβέρνηση άμεσα να μας πει τι σκέφτεται, τι προβλέπει, τι σχεδιάζει, είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε κλιμάκωση των κινητοποιήσεων και να φέρουμε το θέμα στην Βουλή».
Ο κ. Αλέξης Σωτηρόπουλος, Δήμαρχος Βύρωνα, τονίζει ότι οι πέντε Δήμοι θα κλιμακώσουν εκ νέου τις κινητοποιήσεις τους μέχρι να πάψει να υφίσταται αυτός ο δρόμος καρμανιόλα. Ο κ. Στέλιος Μαμαλάκης, Δήμαρχος Αγίου Δημητρίου, εκτιμά ότι στην προσπάθεια των πέντε δήμων θα προστεθούν σύντομα και άλλοι δήμοι του Νότιου Τομέα της Αθήνας, ενώ ο κ. Νίκος Τσιλίφης, Δήμαρχος Δάφνης – Υμηττού, πιστεύει επίσης ότι το θέμα της Σήραγγας, αφορά όλους τους όμορους δήμους για αυτό και θα συνεχίσουν να κινητοποιούνται από κοινού.
Στην κοινή τους επιστολή προς τους αρμόδιους υπουργούς, οι πέντε δήμαρχοι, ζητούν: Άμεση και επίσημη ενημέρωση για το στάδιο σχεδιασμού της σήραγγας, Πρόσβαση στις μελέτες, Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, Θεσμική συμμετοχή των Δήμων, ενώ διευκρινίζουν ότι δεν υπάρχει καμία σκέψη για διόδια σε έργο που ανήκει στους πολίτες.
Η ερώτηση στη Βουλή
Εν τω μεταξύ ο Παύλος Χρηστίδης, Βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ, κατέθεσε τις προάλλες, σχετική ερώτηση προς τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστο Δήμα, ζητώντας να απαντηθούν τα παρακάτω ερωτήματα:
- Υπάρχει πρόθεση να προχωρήσει η κυβέρνηση σε όλες τις απαραίτητες πρωτοβουλίες για την υλοποίηση της αστικής σήραγγας της Ηλιούπολης;
- Υπάρχει ολοκληρωμένη και δημοσίως διαθέσιμη μελέτη σκοπιμότητας για την οδική σύνδεση της Αττικής Οδού με το Ελληνικό και τα νότια προάστια;
- Έχουν ληφθεί υπόψη οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις μιας τέτοιας επέκτασης και, αν ναι, με ποιον τρόπο;
- Ποια είναι τα προβλεπόμενα κόστη και οι πηγές χρηματοδότησης για το έργο αυτό; Υπάρχει πρόθεση επιβολής διοδίων;
- Γιατί δεν έχει καταρτιστεί και παρουσιαστεί ένα συνεκτικό Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) για το Ελληνικό και τους όμορους δήμους, που να ενσωματώνει εναλλακτικές μορφές μετακίνησης (ΜΜΜ, ποδήλατο, πεζή πρόσβαση) πέρα από την οδική υποδομή;
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο βουλευτής, η αναπτυξιακή προοπτική των νοτίων προαστίων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με αποσπασματικά έργα και αποκομμένες παρεμβάσεις, τη στιγμή που το κυκλοφοριακό πρόβλημα στο λεκανοπέδιο έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, με 120.000 νέα οχήματα ετησίως και με τους οδηγούς να χάνουν, κατά μέσο όρο, πάνω από 110 ώρες τον χρόνο στην κίνηση. Για να καταλήξει ότι, «ενώ προχωρούν αναπλάσεις μεγάλης κλίμακας (όπως η Μαρίνα Αλίμου, το Φαληρικό Δέλτα, ο Αστέρας Γλυφάδας και κυρίως το έργο του Ελληνικού), δεν έχει παρουσιαστεί από την Πολιτεία ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που να απαντά στις κρίσιμες προκλήσεις της περιοχής, που είναι η κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση, περιβαλλοντική επιβάρυνση, πρόσβαση για όλους τους πολίτες και ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών».
Το προφίλ του έργου και η αρχική εκτίμηση προϋπολογισμού
Η Αστική Σήραγγα Ηλιούπολης αναμένεται να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στην κυκλοφορία, ειδικά σε κομβικά σημεία, όπως η Λεωφόρος Καρέα και η Λεωφόρος Βουλιαγμένης. Η εκτίμηση για τον προϋπολογισμό του έργου είναι ότι θα φτάσει αρχικά τα 500 εκ. ευρώ. Πρόκειται για ένα υπόγειο έργο που θα ξεκινά από την περιοχή των στρατοπέδων Σακέτα στο Βύρωνα και θα καταλήγει στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, χωρίς να προσδιορίζεται ακόμη το σημείο εξόδου το οποίο θα είναι συνάρτηση της τεχνικής λύσης. Η σύνδεση με τη Βουλιαγμένης θα γίνει μέσω ανισόπεδου κόμβου, ενώ προβλέπεται και η ανισοπεδοποίηση όλων των διασταυρώσεων έως την περιοχή του Ελληνικού. Η σήραγγα θα έχει μήκος περίπου 3 χιλιομέτρων, θα αποτελείται από δύο ξεχωριστούς κλάδους – έναν για κάθε κατεύθυνση – και θα διαθέτει τρεις λωρίδες ανά ρεύμα κυκλοφορίας.
