Το παράδειγμα του αυτοκινητοδρόμου της Αυστραλίας και η εκκίνηση των Πρότυπων Προτάσεων στην Ελλάδα
Στις Πρότυπες Προτάσεις, έναν νέο θεσμό που βρίσκεται σε φάση επικαιροποίησης, και στο πώς μέσα από αυτόν θα υπάρξουν νέες, επωφελείς για όλα τα μέρη Συμβάσεις Παραχώρησης, αναφέρθηκε ο κ. Ιωάννης Μπίτζης, Εταίρος, EY-Parthenon, Τμήμα Χρηματοοικονομικών Συμβούλων, Εταιρικής Στρατηγικής και Συναλλαγών της ΕΥ Ελλάδος στο πλαίσιο της ημερίδας «Χρηματοτοδότηση Έργων και Υποδομών» των ΣΔΙΤ Forum και Α Energy.
Ο κ. Μπίτζης επέμεινε στο παράδειγμα αυτοκινητοδρόμου στην Αυστραλία που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του θεσμού των Πρότυπων Προτάσεων και στο υφιστάμενο σύστημα παραχωρήσεων, με δυνατότητα να μειώνει αρκετά τον χρόνο διέλευσης ιδίως στις ώρες αιχμής, αυξάνοντας ακόμα και κατά 50% την δυνατότητα εξυπηρέτησης (capacity).
Ο συγκεκριμένος αυτοκινητόδρομος δημιούργησε μια νέα συνδεσιμότητα στις μεταφορές της χώρας, με όφελος για το Δημόσιο της τάξης των 100 εκ. δολαρίων ετησίως, ενώ μείωσε παράλληλα κατά 30εκ. δολάρια το κόστος των εμπορευματικών κυρίως μεταφορών.
Το υφιστάμενο σύστημα Παραχωρήσεων, διευκολύνει την αξιολόγηση μιας Πρότυπης Πρότασης
Σύμφωνα με τον κ. Μπίτζη, το παράδειγμα αυτό δείχνει, ότι σε μία χώρα όπου λειτουργεί ήδη ένα ξεκάθαρο και διαφανές σύστημα σύστημα Παραχωρήσεων, διευκολύνεται σημαντικά και ο τρόπος αξιολόγησης μιας Πρότυπης Πρότασης, που μπορεί είναι εξίσου διαφανής και ξεκάθαρος και χωρίς να απαιτηθούν χρονοβόρες διαδικασίες. Για παράδειγμα θα μπορούσε να προηγηθεί μία προ-αξιολόγηση του έργου πριν γίνει η πλήρης μελέτη.
Όπως επίσης ανέφερε, η επικέντρωση στον τομέα των παραχωρήσεων που είναι ένας πολύ ξεκάθαρος τομέας, διευκολύνει ένα νέο κανάλι παραγωγής έργων, όπως οι Πρότυπες Προτάσεις, προκειμένου ουσιαστικά να εντάσσονται σε αυτό περιπτώσεις παραχωρήσεων που δίνουν καλύτερη λύση σε σχέση με τις κλασσικές Παραχωρήσεις.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο κ. Μπίτζης, «γνωρίζουμε ήδη από την Αττική Οδό ή άλλες επιτυχημένες Παραχωρήσεις, ότι ο χρήστης με χαρά θα πληρώσει κάτι όταν παίρνει πίσω ένα πολλαπλό όφελος, είτε αυτό είναι χρόνος, είτε μικρότερο κόστος στις μεταφορές του.
Επομένως, στην περίπτωση που έχουμε μία λογική κόστους-οφέλους που ήδη περιλαμβάνεται στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο για τις Παραχωρήσεις ή ακόμα και μια λογική value for money, δηλαδή ποια είναι η πραγματική χρηματοοικονομική αξία που λαμβάνει πίσω η Πολιτεία από ένα έργο ΣΔΙΤ, η χρηματοδότηση με το διαμοιρασμό των κινδύνων μπορεί να γίνει με ακόμα καλύτερο τρόπο.
Εφόσον οι προαναφερθείσες σκέψεις ενσωματωθούν στο νέο θεσμικό πλαίσιο για τις Πρότυπες προτάσεις που θα αρχίσει σταδιακά να λειτουργεί, θεωρούμε ότι θα έχουμε σίγουρα ένα νέο κανάλι παραγωγής έργων, για τις περιπτώσεις που μια παραχώρηση από μόνη της με το κλασικό σύστημα δεν δίνει την βέλτιστη λύση». κατέληξε ο κ. Μπίτζης.
Να εφαρμοστούν οι Πρότυπες Προτάσεις και οι “παιδικές ασθένειες” θα λυθούν
Τέλος, ο κ. Μπίτζη υπενθύμισε ότι, όταν αρχίσαν να εφαρμόζονται οι παραχωρήσεις και οι ΣΔΙΤ στην Ελλάδα, όλοι τις αντιμετώπιζαν με σκεπτικισμό. Σήμερα, η Ελλάδα είναι η πιο έμπειρη ίσως χώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και από τις πιο έμπειρες διεθνώς στα θέματα αυτά, γιατί έχει γίνει μία εξαιρετική δουλειά μακροχρόνια σε θεσμικό/ χρηματοδοτικό/ τεχνικό επίπεδο, αλλά και στη λειτουργία των έργων με αναγνώριση από τη World Bank και από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Για αυτό όμως, χρειάστηκαν 20 χρόνια.
Επομένως, και ο θεσμός των Πρότυπων Προτάσεων, ως νέος θεσμός για την ελληνική και ευρωπαϊκή πραγματικότητα, θα περάσει ένα στάδιο ωρίμανσης και “παιδικών ασθενειών”, αλλά ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό είναι να αρχίσει να λειτουργεί, ενώ και οι ελληνικές τράπεζες με την τεράστια εμπειρία που ήδη έχουν, αντίστοιχα θα προσαρμοστούν.
