Η εμπειρία των προηγούμενων ΣΔΙΤ, λειτουργεί σήμερα ως οδηγός για τη νέα γενιά έργων που βρίσκεται σε εξέλιξη
Στην αξιοποίηση της εμπειρίας των προηγούμενων έργων ΣΔΙΤ ως οδηγό για τη νέα γενιά έργων, επέμεινε η κα Όλγα Βεζυριανού, Head of Infrastructure Finance της SALFO & Associates SA, στο πλαίσιο της πρώτης ενότητας του 6ου ΣΔΙΤ Forum. Aναφερόμενη ειδικότερα στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων και σε συγκεκριμένα case study, εξήγησε ότι οι μακροχρόνιες καθυστερήσεις οφείλονται σε ελλιπείς μελέτες, ασάφειες ως προς το αντικείμενο και αδυναμία σαφούς προσδιορισμού των λειτουργικών απαιτήσεων των μονάδων από τα πρώτα στάδια.
O πρωταθλητής των καθυστερήσεων
Είναι χαρακτηριστικό, ότι σε αναλυτικό διάγραμμα που παρουσίασε με τους χρόνους που έκαναν συνολικά τα έργα ΣΔΙΤ προκειμένου να υλοποιηθούν από την έγκρισή τους μέχρι την σύμβαση, το έργο διαχείρισης απορριμμάτων της Πελοποννήσου, ξεπέρασε τα εννέα (9) χρόνια. Αλλά και πολλά άλλα έργα παρουσίασαν σημαντικές καθυστερήσεις με τις μικρότερες να καταγράφονται στα οδικά έργα με ΣΔΙΤ.
Για να προσθέσει, ότι τα πρώτα έργα άρχισαν να ωριμάζουν σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημόσιοι φορείς δεν διέθεταν ούτε επαρκείς πόρους ούτε την αναγκαία τεχνική και διοικητική εμπειρία. Επιπλέον, παρουσιάστηκε σειρά από θέματα που δεν είχαν επιλυθεί σε ότι αφορά τα ακίνητα και τα γήπεδα των έργων. Σε πολλές περιπτώσεις δεν είχαν επιλυθεί ιδιοκτησιακά θέματα, ζητήματα προσβασιμότητας, υποδομών ή μορφολογίας εδάφους, παράγοντες που επηρέασαν άμεσα το κατασκευαστικό κόστος. Οι ελλείψεις αυτές, σύμφωνα με την κα Βεζυριανού, οδήγησαν σε υποεκτίμηση των προϋπολογισμών, οι οποίοι, μετά την έγκριση της πρώτης φάσης των τευχών δημοπράτησης, δεν μπορούσαν να τροποποιηθούν.
Τα ιδιοκτησιακά ζητήματα και οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις
Ακολούθησε η εκτίναξη του κατασκευαστικού κόστους μετά το 2021: Η αύξηση των τιμών υλικών και εργασιών επιβάρυνε σημαντικά έργα που είχαν σχεδιαστεί με παλαιότερες παραδοχές κόστους, οδηγώντας σε καθυστερήσεις, αναθεωρήσεις προϋπολογισμών, μείωση φυσικού αντικειμένου και περιορισμό του ανταγωνισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαγωνισμοί προσέλκυσαν έναν μόνο υποψήφιο ή οδηγήθηκαν ακόμη και σε ακυρώσεις.
Η διαδικασία καθυστέρησε όμως ακόμα περισσότερο λόγω των περιβαλλοντικών και πολεοδομικών αδειοδοτήσεων, οι οποίες αποτελούν προϋπόθεση για την υπογραφή της σύμβασης, με αποτέλεσμα έργα να παραμένουν για χρόνια σε εκκρεμότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η κα Βεζυριανού ανάφερε καθυστερήσεις στην έγκριση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, που σε ορισμένες περιπτώσεις διήρκεσαν τρία ή και περισσότερα χρόνια.
Προκειμένου να αποφευχθούν επαναλαμβανόμενα προβλήματα στον σχεδιασμό, στην ωρίμανση, στις αδειοδοτήσεις και στη διαχείριση κινδύνων, η εμπειρία των προηγούμενων ΣΔΙΤ, πρέπει να λειτουργεί σήμερα ως οδηγός ενόψει της νέα γενιάς έργων που βρίσκεται σε εξέλιξη, κατέληξε το στέλεχος της SALFO & Associates SA.
