Το Υπουργείο Υποδομών φαίνεται ότι επιταχύνει εκ νέου την επικαιροποίηση του αρχικού θεσμικού πλαισίου για τις Πρότυπες Προτάσεις το οποίο δεν είχε συνέχεια
Οι Πρότυπες Προτάσεις, ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο, επανέρχεται σύμφωνα με πληροφορίες, στη ρότα των προτεραιοτήτων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Στο πλαίσιο των συνολικότερων χρηματοδοτικών αναγκών των έργων και ειδικότερα έργων που δεν έχουν πλέον χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους, το υπουργείο φαίνεται ότι επιταχύνει εκ νέου την επικαιροποίηση του αρχικού θεσμικού πλαισίου για τις “Πρότυπες Προτάσεις” το οποίο, είχε μεν ψηφιστεί προ τριών ετών, αλλά δεν είχε συνέχεια.
Οι προωθούμενες νομοθετικές αλλαγές, είχαν παρουσιαστεί στο υπουργικό συμβούλιο στις αρχές του 2025 απο την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, σύμφωνα δε με σχετικές δηλώσεις του κ. Νίκου Ταχιάου, Υφυπουργού Υποδομών, οι βασικές αλλαγές προσανατολίζονταν αρχικά τόσο σε θέματα ασφάλειας δικαίου, όσο και στην διαδικασία υποβολής των προτάσεων και αξιολόγησής τους προκειμένου να κρίνονται από υπηρεσιακούς παράγοντες και με ξεκάθαρους τεχνικούς όρους. Επίσης, προβλεπόταν η διευκόλυνση της υποβολής και διεκπεραίωσης των αιτημάτων των επιχειρήσεων στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα ΟΠΣ ΜΗ.Τ.Ε., με σκοπό τη διαφανή και επικαιροποιημένη πληροφόρηση επί των στοιχείων καταλληλότητας και ικανότητας των εργοληπτικών και μελετητικών επιχειρήσεων, που συμμετέχουν στις διαγωνιστικές διαδικασίες ανάληψης δημοσίων συμβάσεων.
Το δύσκολο σημείο
Το πιο δύσκολο πάντως σημείο που είχε επισημανθεί σε σχέση με τις “Πρότυπες Προτάσεις”, οι οποίες ας σημειωθεί περιλαμβάνουν και τη μελέτη και τη χρηματοδότηση των προτεινόμενων από ιδιώτες έργων, είναι, κατά πόσο αυτά τα έργα, που θα γίνουν είτε με τη μέθοδο ΣΔΙΤ είτε με τη μέθοδο παραχώρησης, θα επιβαρύνουν δημοσιονομικά το κράτος. Γιατί οι μεν ΣΔΙΤ επιβαρύνουν το Δημόσιο σε βάθος χρόνου με πληρωμές διαθεσιμότητας, τα δε έργα Παραχώρησης είναι ανταποδοτικά, αλλά θα πρέπει να σχεδιαστεί και να αποφασιστεί από την Πολιτεία από τώρα ένα σύστημα διοδίων που θα επιτρέπει την μεταγενέστερη χρηματοδότηση των έργων από τους χρήστες. Δεδομένου ότι οι “Πρότυπες Προτάσεις” αφορούν έργα πολλών δισ. ευρώ, το όλο θέμα παράμεινε σε εκκρεμότητα καθώς το υπουργείο τρέχει άλλες άμεσες και “καυτές” προτεραιότητες, όπως τα έργα της Θεσσαλίας, τα σιδηροδρομικά και άλλα έργα στον τομέα των μεταφορών, χώρια που αντιμετωπίζει έλλειψη πόρων για κατεπείγοντα έργα, στα οποία είχε αναφερθεί χαρακτηριστικά ο κ. Ταχιάος και στην ομιλία του στο 5ο ΣΔΙΤ Forum.
Ποιες είναι οι “Πρότυπες Προτάσεις”
Στην παρούσα φάση πάντως, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών, επαναφέρει στη ρότα το ήδη επεξεργασμένο αρχικά θεσμικό πλαίσιο, το οποίο μάλιστα “χρεώθηκε” ο νέος Γενικός Γραμματέας Υποδομών κ. Δημήτρης Αναγνώπουλος, έχοντας ήδη ζητήσει από τους προτείνοντες πιο αναλυτικές πληροφορίες. Επιπλέον και οι τράπεζες, που θα κληθούν να στηρίξουν χρηματοδοτικά αυτά τα νέα μεγάλα έργα, διατυπώνουν την εκτίμηση ότι ο θεσμός θα πρέπει να προχωρήσει. Ποια έργα όμως αφορούν οι “Πρότυπες Προτάσεις”; Η πρώτη “Πρότυπη Πρόταση” που έχει υποβληθεί, αφορά τις τρεις επεκτάσεις της Αττικής Οδού από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (36%) – Άκτωρ Παραχωρήσεις (32%)- Άβαξ (32%) και εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει σε κόστος το 1,5 δισ. ευρώ, καθώς περιλαμβάνει και το απαιτητικό έργο της Σήραγγας Ηλιούπολης. Η δεύτερη “Πρότυπη Πρόταση”, η οποία παρουσιάστηκε και δημόσια από τον εντεταλμένο σύμβουλο της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, κ. Π. Σουρέτη, αφορά τη δημιουργία ενός νέου αυτοκινητοδρόμου που θα συνδέει την Ελευσίνα με τα Οινόφυτα. Ο δρόμος αποτελεί ουσιαστική τη σύνδεση του Δυτικού τμήματος της Αττικής Οδού, και των νοτίων οδικών αξόνων της Ελλάδος, με την περιοχή της χώρας βόρεια των Οινοφύτων, παρακάμπτοντας κατά αυτόν τον τρόπο το ήδη βεβαρημένο οδικό δίκτυο του Λεκανοπεδίου της Αττικής και εξυπηρετώντας την άμεση οδική σύνδεση των σημαντικών Βιομηχανικών Περιοχών Οινοφύτων, Ασπροπύργου, Ελευσίνας, Θριάσιου πεδίου, καθώς και του Εμπορευματικού Λιμένα Πειραιά.
Και έργο ύδρευσης πέρα από τα οδικά έργα της Αττικής
Επιπλέον, ο ίδιος όμιλος υπέβαλε πρόσφατα και την πρώτη Πρότυπη Πρόταση η οποία αφορά την υλοποίηση έργου ύδρευσης και συγκεκριμένα στην Κέρκυρα, με πιθανή επέκταση και στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου. Το έργο ύδρευσης στην Κέρκυρα αναμένεται να συνεισφέρει σημαντικά στη βελτίωση των υποδομών ύδρευσης σε μία περιοχή με αυξημένες ανάγκες, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για τη μεγαλύτερη εμπλοκή ιδιωτικών επενδύσεων στη διαχείριση κρίσιμων φυσικών πόρων, όπως το νερό. Από την άλλη, συσχετίζεται και με τις αλλαγές που προωθεί το ΥΠΕΝ για τη συνένωση των ΔΕΥΑ – Συνδέσμων και Υπηρεσιών Ύδρευσης των Δήμων της χώρας. Αλλαγές στις οποίες πάντως οι περισσότερες ΔΕΥΑ και Δήμοι αντιδρούν, μιλώντας ανάμεσα σε άλλα και για την μεταβίβαση σημαντικών έργων διαχείρισης του νερού σε ιδιώτες επενδυτές.
Ο πνευματικός “πατέρας” του θεσμού των Πρότυπων Προτάσεων
Σημειώνεται ότι πνευματικός “πατέρας” του θεσμού των Πρότυπων Προτάσεων θεωρείται ο Γιώργος Συριανός, Πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ (Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιριών Ανωτέρων Τάξεων), ο οποίος ως έμπειρος εκπρόσωπος των μεγάλων εταιρειών του κατασκευαστικού κλάδου έχει κληθεί να δώσει πιο αναλυτικές διευκρινίσεις αναφορικά με το πώς θα δουλέψει το νέο μοντέλο έργων προκειμένου να είναι βιώσιμο δημοσιονομικά αλλά και χρηματοδοτοτήσιμο. Το Timing πάντως, καθώς το κυβερνητικό επιτελείο προσπαθεί να προωθήσει πρόσθετους πόρους για τη χρηματοδότηση όλων των έργων, παράλληλα όμως να υποστηρίξει και τη χρηματοδότηση των μικρότερων εταιρειών του κλάδου είναι κατάλληλο για να προχωρήσει ένα τέτοιο εργαλείο. Για το λόγο αυτό, είναι σίγουρο ότι για το πώς θα λειτουργήσει επακριβώς στην πράξη ο θεσμός των Πρότυπων Προτάσεων και για το ποια μπορεί να είναι η συμμετοχή του Δημοσίου στα έργα, τα οποία θα προτείνει και θα ωριμάζει ο ιδιωτικός τομέας μέσα από αυτήν την ειδική διαδικασία, θα ακούσουμε σύντομα περισσότερα.
