Τους λόγους για τους οποίους πρέπει να εκδοθεί άμεσα ερμηνευτική εγκύκλιος για το άρθρο 113 περί αναθεώρησης τιμών εξηγεί ο κ. Γκολιόπουλος, Πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ
Στον άμεσο και ορατό κίνδυνο να μείνουν εκτός αναθεώρησης τιμών εμπρόθεσμα ολοκληρωμένα έργα, λόγω ασάφειας στο άρθρο 113, επιμένει ο Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος, Πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ. Η ΠΕΔΜΕΔΕ έχει επιμείνει εξαρχής στο γεγονός ότι η ρύθμιση του άρθρου 113 του Ν. 5290/2026, αν και θετική για την εφαρμογή των προσωρινών συντελεστών αναθεώρησης τιμών, δημιουργεί ανομοιογένειες και, κυρίως, για έργα που, ενώ ολοκληρώθηκαν εμπρόθεσμα, κινδυνεύουν να μείνουν εκτός αναθεώρησης.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει συνολικότερα να αποσαφηνιστεί ο τρόπος εφαρμογής των συντελεστών στα επόμενα αναθεωρητικά τρίμηνα, ιδίως ως προς τις «τελικές προβλέψεις για τις βασικές τιμές», καθώς και η σχέση της μεταβατικής αυτής ρύθμισης με το μελλοντικό Ενιαίο Σύστημα Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών του άρθρου 170 του Ν. 4412/2016. Η διάταξη είναι εμφανώς μεταβατική, σημειώνει ο κ. Γκολιόπουλος, και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο χρειάζεται ενιαία διοικητική καθοδήγηση, ώστε να μην εφαρμοστεί διαφορετικά από υπηρεσία σε υπηρεσία και από έργο σε έργο.
Η αναθεώρηση τιμών είναι μηχανισμός αποκατάστασης και όχι όφελος
Για να προσθέσει, επίσης, ότι το αίτημα της ΠΕΔΜΕΔΕ για την έκδοση άμεσης ερμηνευτικής εγκυκλίου, λόγω της δυσχέρειας ερμηνείας της διάταξης, δεν είναι τυπικό ούτε γραφειοκρατικό, αλλά ουσιαστικό. Η αναθεώρηση τιμών δεν αποτελεί πρόσθετο όφελος για τον ανάδοχο, αλλά μηχανισμό αποκατάστασης της οικονομικής ισορροπίας της σύμβασης και διασφάλισης της ομαλής εκτέλεσης των έργων.
Για τον λόγο αυτό, η ΠΕΔΜΕΔΕ έχει ήδη ζητήσει από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να εκδώσει άμεσα ερμηνευτική εγκύκλιο, με σαφείς οδηγίες προς όλες τις αναθέτουσες αρχές και διευθύνουσες υπηρεσίες. Η εγκύκλιος θα πρέπει να απαντά συγκεκριμένα σε ζητήματα εφαρμογής, όπως: ποιες συμβάσεις καταλαμβάνονται, πώς αντιμετωπίζονται οι εκκρεμείς λογαριασμοί και ΑΠΕ, τι ισχύει για έργα με βεβαίωση περαίωσης αλλά χωρίς ολοκληρωμένη εκκαθάριση, πότε θεωρείται ότι έχει ζητηθεί αναθεώρηση και με ποιον τρόπο θα εφαρμόζονται οι συντελεστές στα επόμενα τρίμηνα.
Τι προβλέπει το άρθρο 113 για υλικά, ενέργεια και παραγωγικούς συντελεστές
Σημειώνεται ότι, με την ψήφιση του άρθρου 113 του Ν. 5290/2026, το Υπουργείο Υποδομών δίνει λύση σε ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε επί σειρά ετών την αγορά: την οριστικοποίηση και εφαρμογή των προσωρινών συντελεστών αναθεώρησης τιμών, οι οποίοι είχαν καθοριστεί με υπουργικές αποφάσεις των ετών 2021 και 2022, σε συνέχεια των έντονων ανατιμήσεων σε υλικά, ενέργεια και βασικούς παραγωγικούς συντελεστές. Το άρθρο 113 προβλέπει ότι οι προσωρινοί αυτοί συντελεστές καθίστανται οριστικοί για τα παρελθόντα τρίμηνα, όπου έχουν ήδη εφαρμοστεί, και εφαρμόζονται εφεξής και στα επόμενα αναθεωρητικά τρίμηνα για συμβάσεις χωρίς βεβαίωση περαίωσης κατά τη δημοσίευση του νόμου, καθώς και για νέες συμβάσεις μέχρι την εφαρμογή του άρθρου 170 του Ν. 4412/2016.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ΠΕΔΜΕΔΕ, η πρακτική εφαρμογή της διάταξης εμφανίζει ήδη σοβαρά ερμηνευτικά ζητήματα, τα οποία, αν δεν αποσαφηνιστούν εγκαίρως, είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσουν σε ανομοιόμορφη εφαρμογή από τις διευθύνουσες υπηρεσίες, σε καθυστερήσεις πληρωμών, σε αντιδικίες και, τελικώς, σε νέα επιβάρυνση τόσο των αναδόχων όσο και των αναθετουσών αρχών.
Οι εξαιρέσεις έργων με βεβαίωση περαίωσης
Το κυριότερο ζήτημα αφορά τις συμβάσεις για τις οποίες έχει εκδοθεί βεβαίωση περαίωσης κατά τη δημοσίευση του νόμου. Η παράγραφος 2 του άρθρου 113 εξαιρεί από την εφαρμογή της ρύθμισης συμβάσεις έργων που συνήφθησαν μετά την 31.10.2022 και για τις οποίες, κατά τη δημοσίευση του νόμου, είχε εκδοθεί βεβαίωση περαίωσης, εφόσον για τις εκτελεσθείσες εργασίες είτε δεν ζητήθηκε αναθεώρηση τιμών είτε ζητήθηκε και δεν εγκρίθηκε.
Τα ερωτήματα
Η διατύπωση αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα:
- Τι συμβαίνει με έργα που ολοκληρώθηκαν εμπρόθεσμα, αλλά ο ανάδοχος δεν υπέβαλε αίτημα αναθεώρησης, διότι δεν υπήρχε μέχρι τότε σαφής διοικητική πρακτική;
- Τι ισχύει όταν η αναθεώρηση περιλαμβάνεται σε εκκρεμή λογαριασμό, σε ΑΠΕ ή σε τελικό λογαριασμό που δεν έχει ακόμη εγκριθεί;
- Πώς αντιμετωπίζονται περιπτώσεις όπου η μη έγκριση οφείλεται όχι σε ουσιαστική απόρριψη του δικαιώματος, αλλά σε αβεβαιότητα της υπηρεσίας ως προς το εφαρμοστέο πλαίσιο;
- Με ποιον τρόπο θα εφαρμόζονται οι συντελεστές στα επόμενα τρίμηνα;
Η ΠΕΔΜΕΔΕ έχει ήδη ζητήσει από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να εκδώσει άμεσα ερμηνευτική εγκύκλιο, η οποία θα πρέπει να απαντά συγκεκριμένα στα προαναφερθέντα, αλλά και σε συνολικότερα ζητήματα εφαρμογής, όπως: ποιες συμβάσεις καταλαμβάνονται, πώς αντιμετωπίζονται οι εκκρεμείς λογαριασμοί και ΑΠΕ, τι ισχύει για έργα με βεβαίωση περαίωσης αλλά χωρίς ολοκληρωμένη εκκαθάριση, πότε θεωρείται ότι έχει ζητηθεί αναθεώρηση και με ποιον τρόπο θα εφαρμόζονται οι συντελεστές στα επόμενα τρίμηνα.
