Οι αναγκαίες απαλλοτριώσεις για το έργο στις περιοχές Μεσαριά και Καρτεράδο προκαλούν διαμαρτυρίες από τους κατοίκους, τη στιγμή που ο διαγωνισμός βρίσκεται ήδη στη δεύτερη φάση του ανταγωνιστικού διαλόγου με τη συμμετοχή τεσσάρων επενδυτικών σχημάτων
Σε κρίσιμο στάδιο βρίσκεται ο διαγωνισμός για τη Μονάδα Διαχείρισης Απορριμμάτων Θήρας με ΣΔΙΤ, η επιτυχής ολοκλήρωση του οποίου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις αναγκαίες απαλλοτριώσεις στις περιοχές Καρτεράδου και Μεσαριάς, προκειμένου να εξασφαλιστούν οι απαραίτητες εκτάσεις για το έργο. Η πρόσφατη υπαγωγή (30 Σεπτεμβρίου 2026) των αναγκαίων απαλλοτριώσεων για το έργο στη διαδικασία του άρθρου 7Α του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων έγινε σε μια κομβική στιγμή, με τη διαγωνιστική διαδικασία να βρίσκεται ήδη στη Β1΄ Φάση του Ανταγωνιστικού Διαλόγου, σχεδόν δηλαδή στην τελική ευθεία για να προκύψουν οι δεσμευτικές προσφορές.
Για τις επικείμενες απαλλοτριώσεις εκδηλώνονται αντιδράσεις από τους κατοίκους, με τη Δημοτική Αρχή Θήρας να δηλώνει πάντως αποφασισμένη να στηρίξει με κάθε τρόπο το έργο, θεωρώντας ότι επιλύει μία ιστορική εκκρεμότητα δεκαετιών για τη Σαντορίνη. Παράλληλα, και μέχρι να ολοκληρωθεί η νέα μονάδα, η Δημοτική Αρχή θα πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί για ένα σημαντικό ακόμη διάστημα την υφιστάμενη χωματερή.
Η εξέλιξη του διαγωνισμού και της σύμβασης ΣΔΙΤ
Ο διαγωνισμός για το έργο, το οποίο αναμένεται ότι θα λύσει το μακροχρόνιο πρόβλημα διαχείρισης των αποβλήτων που αντιμετωπίζει η Σαντορίνη λόγω μεγάλης τουριστικής κίνησης, ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2022 και η Α΄ Φάση του ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2023. Μεσολάβησε σημαντική καθυστέρηση, που οφείλεται στην τροποποίηση του φυσικού αντικειμένου του έργου, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ειδικότερα, άλλαξαν οι προδιαγραφές και η αρχική απλή Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) μετατράπηκε σε Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης (ΜΑΑ), με πολύ υψηλότερα ποσοστά ανάκτησης καθαρών ανακυκλώσιμων υλικών (μπλε κάδος) και ξεχωριστή γραμμή για τον καφέ κάδο (προδιαλεγμένα οργανικά).
Μετά την τροποποίηση του αντικειμένου της σύμβασης, η οποία εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2026 από τη Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ, το έργο θα αποτελείται από:
- Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης (Μ.Α.Α.) που περιλαμβάνει:
– Επεξεργασία των ανακυκλώσιμων υλικών από προγράμματα χωριστής συλλογής, αλλά και από τα σύμμεικτα Α.Σ.Α.
– Κομποστοποίηση των προδιαλεγμένων οργανικών.
– Επεξεργασία των σύμμεικτων υπολειμματικών απορριμμάτων μέσω βιοξήρανσης. - Μονάδα Κομποστοποίησης της ιλύος από Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων (Ε.Ε.Λ.).
- Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (Χ.Υ.Τ.Υ.).
Υψηλότερη συμμετοχή του Δημοσίου έως 60%
Επιπλέον, η Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ ενέκρινε τον Ιανουάριο του 2026 την επικαιροποίηση του οικονομικού αντικειμένου του έργου, καθώς απαιτεί πιο σύνθετες υποδομές και ακριβότερο εξοπλισμό. Σύμφωνα με την απόφαση, το Δημόσιο θα μπορεί να καλύψει έως το 60% του κόστους κατασκευής, με ανώτατο ποσό πλέον τα 11,47 εκατ. ευρώ, μέσω εθνικών ή ευρωπαϊκών πόρων. Το υπόλοιπο κόστος, καθώς και οι πληρωμές για τη λειτουργία της εγκατάστασης, θα καθοριστούν από το αποτέλεσμα του διαγωνισμού και την προσφορά του αναδόχου.
Το έργο υλοποιείται από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου – ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου Α.Ε., μέσω του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, και ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 39,42 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Από το ποσό αυτό, 11,47 εκατ. ευρώ αφορούν τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Αναθέτουσας Αρχής και 27,95 εκατ. ευρώ τις πληρωμές προς τον Ιδιωτικό Φορέα Σύμπραξης κατά την περίοδο λειτουργίας.
Σε ό,τι αφορά τους τέσσερις υποψηφίους που λαμβάνουν αυτήν την περίοδο μέρος στη Β΄ Φάση του διαγωνισμού (ανταγωνιστικός διάλογος), είναι οι:
- Ένωση Προσώπων «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. – ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε.»
- Ένωση Προσώπων «INTRAKAT – WATT Α.Ε.»
- Ένωση Προσώπων «MORE Α.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – THALIS Α.Ε.»
- ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΤΕ
(Σ.Σ.: Αναμένεται να υπάρξουν τροποποιήσεις στις συμμετέχουσες κοινοπραξίες λόγω αλλαγών στη μετοχική τους σύνθεση, εξαιτίας εξαγορών και συγχωνεύσεων).
Σύμφωνα, τέλος, με πληροφορίες του ΣΔΙΤ Forum, θα υπάρξει σύντομα συνάντηση για τον καλύτερο συντονισμό σχετικά με τα τρέχοντα θέματα του έργου και τις απαλλοτριώσεις, μεταξύ της Δημοτικής Αρχής Θήρας (Νίκος Ζώρζος, Δήμαρχος Θήρας, Γιάννης Ρούσσος, Αντιδήμαρχος αρμόδιος για θέματα καθαριότητας) και της Αναθέτουσας Αρχής του έργου, ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου.
