Σύμφωνα με τον ΣΑΤΕ, διάταξη του άρθρου 36 εγκυμονεί κινδύνους για τη διαφάνεια στην ανάθεση των δημοσίων έργων για τη λειψυδρία
Διαφωνεί κάθετα ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών με διάταξη του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ και ζητά να αποσυρθεί άμεσα. Σύμφωνα με επιστολή που απέστειλε ο ΣΑΤΕ στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, διάταξη του άρθρου 36 εγκυμονεί κινδύνους για τη διαφάνεια στην ανάθεση των δημοσίων έργων που αφορούν την υδατική θωράκιση απέναντι στη λειψυδρία. Η διάταξη επιτρέπει την υλοποίηση υποδομών υδατικής θωράκισης μέσω κλειστών διαδικασιών, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εταιρειών και χωρίς την προϋπόθεση εκ των προτέρων οριστικών μελετών ή περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων. Σύμφωνα πάντα με τον ΣΑΤΕ, η προτεινόμενη ρύθμιση εισάγει εξαιρέσεις στις δημόσιες συμβάσεις που δεν προβλέπονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο και εγκυμονεί κινδύνους για τη διαφάνεια στην ανάθεση των δημοσίων έργων.
Ο ΣΑΤΕ επισημαίνει ότι το άρθρο 36 επιχειρεί να επεκτείνει τις δυνατότητες προσφυγής σε εξαιρετικές διαδικασίες ανάθεσης έργων, πέραν όσων προβλέπει το άρθρο 32 του ν. 4412/2016, το οποίο αποτελεί ενσωμάτωση της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ στο εθνικό δίκαιο. Όπως τονίζει, οι περιπτώσεις παράκαμψης των ανοικτών διαγωνισμών προβλέπονται περιοριστικά από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και δεν μπορούν να διευρύνονται με εθνικές διατάξεις. Ο Σύνδεσμος απορρίπτει, παράλληλα, το επιχείρημα της αιτιολογικής έκθεσης ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση των αναγκών που επιχειρεί να καλύψει η νέα διάταξη. Όπως αναφέρει, οι ευρωπαϊκές οδηγίες περί δημοσίων συμβάσεων αποτελούν προϊόν μακράς επεξεργασίας και διαβούλευσης σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και παρέχουν ήδη ένα πλήρες και συνεκτικό πλαίσιο για τις εξαιρετικές διαδικασίες ανάθεσης.
Δημοπράτηση χωρίς προηγούμενες απαλλοτριώσεις και μελέτες
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην πρόβλεψη του άρθρου 36 για μη εφαρμογή των άρθρων 49 και 50 του ν. 4412/2016. Σύμφωνα με τον ΣΑΤΕ, αυτό σημαίνει ότι έργα θα μπορούν να δημοπρατούνται χωρίς να έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες μελέτες, οι απαλλοτριώσεις και οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, γεγονός που, όπως υποστηρίζει, δημιουργεί σημαντική ανασφάλεια τόσο για τους αναδόχους όσο και για τις αναθέτουσες αρχές κατά την εκτέλεση των συμβάσεων.
Στην επιστολή υπογραμμίζεται ακόμη ότι το πεδίο εφαρμογής της διάταξης είναι εξαιρετικά ευρύ, καθώς περιλαμβάνει και τα συνοδευτικά έργα, με αποτέλεσμα, κατά τον Σύνδεσμο, να μπορούν να υπαχθούν στις εξαιρετικές διαδικασίες σχεδόν τα πάντα. Ο ΣΑΤΕ εκφράζει επίσης επιφυλάξεις για την επίκληση του «κινδύνου λειψυδρίας» ως λόγου εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος. Όπως σημειώνει, πρόκειται για έναν αόριστο όρο που μπορεί να οδηγήσει στην ένταξη ακόμη και συνήθων έργων στις εξαιρετικές διαδικασίες ανάθεσης.
Διαχρονικό πρόβλημα η λειψυδρία – Τι έγινε με τα έργα αποκατάστασης από τον Daniel
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η λειψυδρία αποτελεί ένα διαχρονικό πρόβλημα, το οποίο πρέπει να αντιμετωπίζεται μέσω έγκαιρου σχεδιασμού και όχι με διαδικασίες που προορίζονται για πραγματικά επείγουσες καταστάσεις ανωτέρας βίας, όπως οι φυσικές καταστροφές. Καταλήγοντας, ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι το άρθρο 36 είναι αντίθετο προς το ενωσιακό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων, πλήττει τις αρχές της διαφάνειας στις αναθέσεις δημοσίων έργων και ζητά την άμεση απόσυρσή του από το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο.
Υπενθυμίζεται ότι τόσο ο ΣΑΤΕ όσο και άλλες εργοληπτικές οργανώσεις που εκπροσωπούν μικρότερες εταιρείες είχαν αντιδράσει έντονα όταν το Υπουργείο Υποδομών ανέθεσε με τη μέθοδο των κλειστών διαδικασιών και λόγω κατεπείγοντος όλα σχεδόν τα έργα αποκατάστασης από το φαινόμενο Daniel στις μεγάλες εταιρείες. Για την ιστορία, και παρά το κατεπείγον της ανάθεσης, τα έργα αυτά καθυστέρησαν σημαντικά και μετά από τόσο καιρό δεν έχουν καν ολοκληρωθεί.
