Η λύση είναι να δημιουργηθούν κλάστερσ έργων ή γεωγραφικών περιοχών ώστε να ομαδοποιηθούν έργα υψηλού προϋπολογισμού, ανταποδοτικού χαρακτήρα και να δημοπρατηθούν με το κατάλληλο επενδυτικό ενδιαφέρον
Νέο μηχανισμό για την χρηματοδότηση μιας αγοράς εξειδικευμένων έργων συντήρησης, πρότεινε μεταξύ άλλων ο κ. Παναγιώτης Πρόντζας, Partner, επικεφαλής του τμήματος Strategy and Investments και υπηρεσιών Δημοσίου Τομέα της Grant Thornton στην ομιλία του στο 6ο ΣΔΙΤ Forum. Για να προσθέσει ότι, προκειμένου να συνεχίσουν να υλοποιούνται απόλυτα αναγκαία έργα για τα επόμενα 5-10 χρόνια, θα πρέπει να βρεθεί ένας καινοτόμος τρόπος προκειμένου να αντικατασταθούν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης που τελειώνει.
Στον κρίσιμο τομέα συντήρησης των υποδομών υπάρχει δυσκολία εξασφάλισης πόρων και ειδικά σε επίπεδο μεμονωμένων έργων. Επομένως, η λύση είναι να δημιουργηθούν κλάστερς έργων ή γεωγραφικών περιοχών, ώστε να ομαδοποιηθούν έργα τα οποία θα έχουν ένα απαιτούμενο μέγεθος προϋπολογισμού, προκειμένου να δημοπρατηθούν και να δημιουργήσουν το κατάλληλο επενδυτικό ενδιαφέρον. Ακόμα όμως και με ομαδοποίηση, από τη στιγμή που οι δημόσιοι πόροι είναι περιορισμένοι οι εναλλακτικές παραμένουν ελάχιστες. Θα πρέπει λοιπόν η χρηματοδότηση να έχει και έναν ανταποδοτικό χαρακτήρα.
Ανταποδοτικά έργα με αποπληρωμή από τον φορολογούμενο
Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τον κ. Πρόντζα, ότι η αποπληρωμή του έργου θα γίνεται από τον έμμεσο ή άμεσο χρήστη, δηλαδή από τον φορολογούμενο. Στην προκείμενη περίπτωση, το μήνυμα της άμεσης ανταπόδοσης πρέπει να περάσει στην κοινωνία, ώστε η πληρωμή προς τον όποιον ανάδοχο να μπορεί να πραγματοποιηθεί απευθείας μέσω διαφόρων μηχανισμών από τους άμεσους, τους έμμεσους χρήστες ή και από αυτούς οι οποίοι έχουν την αναγκαία φορολογική ικανότητα. Κατά την εκτίμηση του ιδίου, υπάρχει πλέον η ωριμότητα στην ελληνική κοινωνία προκειμένου να συνεισφέρει σε αυτή την ανταποδοτική χρηματοδότηση, η οποία όμως θα είναι άμεσα ορατή στο τι αποτέλεσμα φέρνει.
Πρόκειται για ένα θέμα που πρέπει να απασχολήσει τους συν αρμόδιους φορείς άμεσα γιατί διαφορετικά η χώρα θα βιώσει εκ νέου την απαξίωση των υποδομών που χρηματοδοτεί τώρα. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, στην παρούσα φάση, δημιουργούνται προηγμένες υποδομές από ερευνητικά κέντρα μέχρι δρόμους, εκπαιδευτικά και άλλα κτίρια τα οποία αν δεν συντηρηθούν, στην πορεία του χρόνου θα καταλήξουν σαν το Ολυμπιακό Στάδιο Καλατράβα που μετά από 15 χρόνια εντάχθηκε κατεπειγόντως στο Ταμείο Ανάκαμψης, προκειμένου να μην καταρρεύσει.
Το θέμα της ταχύτητας
Επιπλέον, τοποθετούμενος στο θέμα της ταχύτητας των διαδικασιών για τα έργα ΣΔΙΤ που σχολιάστηκαν και από άλλους συμμετέχοντες στο πάνελ, ο κ. Πρόντζας επεσήμανε ότι ο κεντρικός σχεδιασμός πρέπει να διευκολύνει όλους τους εμπλεκόμενους στα έργα (επενδυτές, δημόσιοι φορείς, Υπουργεία, Μονάδα ΣΔΙΤ, Περιφέρειες, ΣΤΕ, Ελεγκτικό Συμβούλιο, μελετητές κλπ.) να μπορούν να υλοποιούν παράλληλες εργασίες αρμοδιότητάς τους και να μην «παγώνουν» τα πάντα όταν το κύριο βάρος περνά σε έναν άλλο εμπλεκόμενο. Διαφορετικά θα συνεχίσουν οι καθυστερήσεις, ανεξάρτητα από το αν ο κάθε εμπλεκόμενος κάνει πολύ καλά το δικό του κομμάτι.
Τα 2 δισ. ευρώ για τις υποδομές
Τέλος, σχολιάζοντας τους πόρους με τους οποίους τα τελευταία πέντε χρόνια προικοδοτήθηκαν οι υποδομές από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ανέφερε ότι, από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης που ήταν συνολικά 34 δισ. ευρώ, τα 17 δισ. απευθύνθηκαν στα δημόσια έργα. Από αυτά, κατευθύνθηκαν στις υποδομές κυρίως τα 7 δισ. Χρηματοδοτήθηκαν έργα μεταφορών, ο Ε65, ο ΒΟΑΚ, το Road Safety, ο εκσυγχρονισμός του περιφερειακού οδικού δικτύου, υποδομές στον τομέα της υγείας, ο εκσυγχρονισμός νοσοκομείων και κέντρων υγείας, δικαστικά μέγαρα, ερευνητικά κέντρα και κάποιες άλλες πρόσθετες υποδομές.
Πρακτικά μιλώντας, από το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνθηκαν στις υποδομές 2 δις ευρώ σε συνδυασμό με ένα αντίστοιχο τμήμα του ΕΣΠΑ.
