Παρά την απεμπλοκή του διαγωνισμού ΣΔΙΤ για τα δικαστικά μέγαρα Έδεσσας, Σερρών και Κιλκίς από το Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης, η καθυστέρηση που υπήρξε οδήγησε στην απώλεια της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και στις σημερινές επείγουσες προσπάθειες για εναλλακτική λύση εκτός ΣΔΙΤ.
Λύση για τη χρηματοδότηση για τα Δικαστικά Μέγαρα Έδεσσας, Σερρών και Κιλκίς εκτός ΣΔΙΤ αναζητεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης, καθώς η εξέλιξη του διαγωνισμού ΣΔΙΤ, που περιλάμβανε αρχικά τα τρία προαναφερθέντα κτίρια και το Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης, συνάντησε σημαντικά προσκόμματα και μεγάλες καθυστερήσεις.
Η πιο μεγάλη δυσκολία και καθυστέρηση στον σχετικό διαγωνισμό προέκυψε από το Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης, το οποίο, όμως, παρότι απεμπλάκη πριν από έναν χρόνο από τον διαγωνισμό, τελικά δεν ήταν αρκετό για να συνεισφέρει στην επιτάχυνση της κατασκευής των άλλων τριών κτιρίων, όπως και αναμενόταν. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι τα συγκεκριμένα έργα απώλεσαν την εξασφαλισμένη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, αφενός λόγω μη ωριμότητας και αφετέρου λόγω των πιεστικών προθεσμιών του Ταμείου, με αποτέλεσμα ο τρόπος υλοποίησής τους να βρίσκεται σήμερα σε στάδιο επανεξέτασης.
Τα τρία περιφερειακά Δικαστικά Μέγαρα Έδεσσας, Σερρών και Κιλκίς, όπως επίσης και η ανακατασκευή του Δικαστικού Μεγάρου Θεσσαλονίκης, περιλαμβάνονταν αρχικά σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα κατασκευής δικαστικών μεγάρων στην Κεντρική Μακεδονία με το μοντέλο ΣΔΙΤ και εκτιμώμενο κόστος επένδυσης άνω των 120 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και για τα τέσσερα κτίρια. Από αυτά, τα 79 εκατ. ευρώ αφορούσαν το Δικαστικό Κτίριο της Θεσσαλονίκης, το οποίο το 2025 απεντάχθηκε από το ΣΔΙΤ για να προχωρήσει ως δημόσιο έργο. Το συγκεκριμένο έργο είχε «κολλήσει» όλο τον διαγωνισμό, καθώς δεν βρισκόταν το κατάλληλο κτίριο για το Εφετείο. Λύση τελικά βρέθηκε, πλην όμως ο σχετικός διαγωνισμός, που είχε ξεκινήσει στα τέλη του 2021, δεν έγινε δυνατόν να προχωρήσει με τα νέα δεδομένα και, επιπλέον, χάθηκε και η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Τι μέλλει γενέσθαι από τώρα και στο εξής:
Για το μεν Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης έχει βρεθεί λύση: Θα στεγαστεί τελικά σε κτιριακές εγκαταστάσεις στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης, με τις εργασίες μεταστέγασης των δικαστικών υπηρεσιών να ολοληρώνονται στις αρχές του 2027. Ο χρονικός ορίζοντας για τις εργασίες στατικής, λειτουργικής και ενεργειακής αναβάθμισης του κεντρικού κτιρίου (κατασκευάστηκε τη δεκαετία του ’70 και έχει συνολική έκταση 40.000 τ.μ.) υπολογίζεται σε μία τριετία. Σημειώνεται ότι για τις νέες κτιριακές εγκαταστάσεις, που ανήκουν στον Οργανισμό Λιμένα Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), έχει υπογραφεί σύμβαση υποπαραχώρησης, διάρκειας 12 ετών, προς το ελληνικό Δημόσιο.
Για τα άλλα τρία δικαστικά μέγαρα, διερευνάται ήδη, σύμφωνα και με πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης, κ. Γ. Φλωρίδη, στο Κιλκίς, το ενδεχόμενο να προχωρήσουν και αυτά ως δημόσια έργα, εφόσον διασφαλιστεί η χρηματοδότησή τους από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το Ταμείο Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων (ΤΑΧΔΙΚ) ή/και άλλη εναλλακτική πηγή.
Εν τω μεταξύ, είναι άγνωστο πώς θα προχωρήσουν τα άλλα δύο έργα ΣΔΙΤ που υλοποιούνται στον χώρο της Δικαιοσύνης και τα οποία επίσης παρουσιάζουν μεγάλη καθυστέρηση. Το δεύτερο έργο ΣΔΙΤ αφορά την ανέγερση των Δικαστικών Μεγάρων Λαμίας, Βόλου, μιας νέας πτέρυγας του Δικαστικού Μεγάρου Καρδίτσας, καθώς και την ανακατασκευή του υφιστάμενου Δικαστικού Μεγάρου Τρικάλων, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 48 εκατ. ευρώ. Το τρίτο έργο ΣΔΙΤ περιλαμβάνει την ανέγερση του Δικαστικού Μεγάρου Ηρακλείου και την ανακατασκευή του Δικαστικού Μεγάρου Ρεθύμνου, προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ.
Στα προαναφερθέντα έργα έχει προστεθεί και μια σειρά έργων που ολοκληρώνει τις μεγάλες και επείγουσες ανάγκες στον τομέα των δικαστικών κτιρίων. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα συνολικού προϋπολογισμού της τάξης των 65 εκατ. ευρώ, το οποίο προβλέπει: τη δημιουργία δύο νέων δικαστικών μεγάρων, στην Αλεξανδρούπολη και στα Γιαννιτσά, και εργασίες ανακατασκευής και ανακαίνισης του παλιού δικαστικού μεγάρου, του ιστορικού κτιρίου της Κομοτηνής, καθώς επίσης νέες αίθουσες και γραφεία του Εφετείου Μυτιλήνης.
Όπως είχε αρχικά αναφερθεί από τους καθ’ ύλην αρμοδίους, οι πόροι για τα προαναφερθέντα έργα ήταν διασφαλισμένοι κατά βάση από το Ταμείο Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Μετά, όμως, από την απεμπλοκή του έργου της Θεσσαλονίκης και την υλοποίησή του ως δημόσιου έργου, δεν έχει γίνει γνωστό πώς έχει ή πρόκειται να τροποποιηθεί το συνολικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για το σύνολο των δικαστικών κτιρίων της χώρας, το οποίο, με βάση σχετική παλαιότερη ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, υπερβαίνει τα 300 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνοντας νέα κτίρια, αλλά και πολλές ανακαινίσεις.
