Το έργο αντιμετώπιζε εξαρχής σημαντικά προβλήματα και θα μπορούσε να απενταχθεί νωρίτερα προς όφελος των δικαστικών κτιρίων Έδεσσας, Σερρών και Κιλκίς
Το επόμενο βήμα για το Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης, το οποίο τέθηκε εκτός του ΣΔΙΤ των Δικαστικών Κτιρίων Κεντρικής Μακεδονίας και θα υλοποιηθεί ως δημόσιο έργο, έγινε. Το καλό ερώτημα που παραμένει αφορά το χρονοδιάγραμμα, αλλά και το γιατί, ενώ το έργο αντιμετώπιζε εξαρχής σημαντικά προβλήματα, δεν απεντάχθηκε νωρίτερα του ΣΔΙΤ, προκειμένου να προχωρήσουν τα υπόλοιπα κτίρια Έδεσσας, Σερρών και Κιλκίς.
Ενδεχομένως να μην είχε εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση, να υπήρξε πιο αισιόδοξη εκτίμηση αναφορικά με την αντιμετώπιση των ειδικών προβλημάτων που εμφανίστηκαν ή και τα δύο. Έστω πάντως και με μεγάλη καθυστέρηση, η διαχείριση του συγκεκριμένου έργου θα πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλα κτιριακά ΣΔΙΤ, που έχουν αποκαλύψει αδυναμίες σε επίπεδο ωρίμανσης , και όχι μόνο. Ίσως θα πρέπει πλέον και η Πολιτεία να σκεφτεί ή να υιοθετήσει προτεινόμενους τρόπους, ώστε τα έργα ΣΔΙΤ που θα εγκρίνονται από την Διϋπουργική Επιτροπή να παρουσιάζουν μεγαλύτερο βαθμό ωριμότητας.
Το ξεκίνημα του διαγωνισμού το 2021
Η περίπτωση του Δικαστικού Μεγάρου Θεσσαλονίκης είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μπορεί να καθυστερήσει ένα έργο, αν δεν έχουν αντιμετωπιστεί από πριν πρακτικά θέματα. Ο σχετικός διαγωνισμός για τα τέσσερα Δικαστικά Μέγαρα της Κεντρικής Μακεδονίας (Έδεσσα, Σέρρες Κιλκίς, Θεσσαλονίκη) ξεκίνησε στα μέσα Νοεμβρίου 2021 (Εκδήλωση ενδιαφέροντος) και τον Δεκέμβριο του 2022 συνεχίστηκε η διαδικασία για την Β` φάση του. Τα σχήματα που λαμβάνουν μέρος στον διαγωνισμό είναι: ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ, AVAX, METLEN-ΑΤΕΣΕ, AKTOR GROUP-REDEX. Το έργο ΣΔΙΤ έχει ένα αρχικό κόστος χωρίς ΦΠΑ και για τα τέσσερα κτίρια της τάξης των 120 εκατ. ευρώ., από τα οποία τα 79 εκατ. αφορούν το Δικαστικό Κτίριο της Θεσσαλονίκης.
Το πρόβλημα μετεγκετάστασης
Το πρώτο πρόβλημα που προέκυψε ήταν σημαντικό πλην όμως αναμενόμενο: Προκειμένου το Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης να ανακαινιστεί πλήρως, έπρεπε να μεταστεγαστεί ένα τμήμα του. Έγινε καταρχάς προσπάθεια στο Κτίριο του ΙΚΑ Πύλης Αξιού, η οποία δεν τελεσφόρησε. Στη συνέχεια, βρέθηκε ένα άλλο κτίριο ιδιώτη, ο οποίος όμως, ακριβώς πριν την υπογραφή των συμβολαίων, υπαναχώρησε. Στη συνέχεια νοικιάστηκε ένα μεγάλο κτίριο στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, το οποίο είναι κατάλληλο για να στεγάσει τις υπηρεσίες του Εφετείου και της Εισαγγελίας Εφετών. Στο ενδιάμεσο όμως διάστημα, το έργο δεν προχώρησε καθόλου, δεν παρουσίασε καμία μελετητική εξέλιξη κινδυνεύοντας να συμπαρασύρει και τα υπόλοιπα κτίρια του ΣΔΙΤ.
Πολύ πρόσφατα και εν μέσω συνεχών διαμαρτυριών από τις άλλες πόλεις, το υπουργείο Δικαιοσύνης, αποφάσισε να απεντάξει το έργο από την ΣΔΙΤ και να χρηματοδοτηθεί η ανακαίνιση του Δικαστικού Μεγάρου από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Ταμείο Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτηρίων ως ξεχωριστό δημόσιο έργο. Σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη, θα γίνει μια εκτεταμένη αναβάθμιση και ενεργειακή και των εσωτερικών υποδομών, ό,τι χρειάζεται δηλαδή ένα υπερσύγχρονο κτίριο, το οποίο, μετά την μεταφορά του Εφετείου Θεσσαλονίκης και της Εισαγγελίας Εφετών στο κτίριο στο λιμάνι Θεσσαλονίκης, θα στεγάζει πλέον μόνον το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης
Η κυκλοφοριακή μελέτη
Το αμέσως επόμενο βήμα είναι η εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης, καθώς η λειτουργία του νέου Εφετείου δημιουργεί αυξημένες ανάγκες σε νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις: στάθμευση, ασφαλή πεζή πρόσβαση και διάσχιση των οδικών αρτηριών που μεσολαβούν μεταξύ των δύο κτιριακών συγκροτημάτων για την απρόσκοπτη και ασφαλή μετακίνηση από περίπου 2.500 ανθρώπους/ημερησίως.
Όπως τονίστηκε σε σχετική σύσκεψη για το έργο, όπου συμμετείχαν και ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος, φορείς της Δικαιοσύνης, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του ΟΛΘ και της Τροχαίας, υπάρχει ανάγκη πρόβλεψης νέων υποδομών για την καλύτερη «επικοινωνία» των δύο δικαστικών κτιρίων, όπως για παράδειγμα μέσω κατασκευής πεζογέφυρας, νέων διαβάσεων με επαρκή φωτισμό κ.ά.
Σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης, η κυκλοφοριακή μελέτη θα ανατεθεί στο Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (Ι.ΜΕΤ.) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ). Η μελέτη αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να είναι έτοιμη με τις υποδομές της στο τέλος Νοεμβρίου του 2026 που θα παραδοθεί το νέο κτίριο στο λιμάνι για να λειτουργήσει το Εφετείο.
Η διάρκεια της σύμβασης προγραμματίζεται για 360 μήνες (30 έτη), εκ των οποίων τα πρώτα 3 χρόνια (κατά μέγιστο) θα αφορά την κατασκευαστική περίοδο. Άρα, θα πάμε σε μια εκτεταμένη αναβάθμιση και ενεργειακή και των εσωτερικών υποδομών, ό,τι χρειάζεται δηλαδή ένα υπερσύγχρονο κτίριο, το οποίο, μετά την μεταφορά του Εφετείου Θεσσαλονίκης και της Εισαγγελίας Εφετών, θα στεγάζει πλέον το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης», ανάφερε ο κ. Φλωρίδης.
Αναφορικά με την ΣΔΙΤ για την κατασκευή των νέων Δικαστικών Μεγάρων Σερρών, Κιλκίς και Έδεσσας, ο κ. Φλωρίδης τόνισε ότι «προχωράει όπως είναι τώρα, με αναβάθμιση των κτιριακών δεδομένων, μετά την ενοποίηση των Ειρηνοδικείων με τα Πρωτοδικεία καθώς ο δικαστικός χάρτης οδηγεί σε αναμόρφωση του κτιριακού προγράμματος».
