Το νέο μοντέλο ΣΔΙΤ αξιοποιεί ανενεργά ακίνητα, εξασφαλίζοντας ότι ένα ποσοστό τουλάχιστον 30% από αυτά θα γίνουν κατοικίες με κοινωνικό μίσθωμα
Προχωρούν τα νέα έργα ΣΔΙΤ της Κοινωνικής Αντιπαροχής με το Υπερταμείο να αναλαμβάνει τόσο την ωρίμανση των έργων όσο και τους σχετικούς διαγωνισμούς. Το νέο μοντέλο ΣΔΙΤ αξιοποιεί ανενεργά ακίνητα, εξασφαλίζοντας ότι ένα ποσοστό τουλάχιστον 30% από αυτά θα γίνουν κατοικίες με κοινωνικό μίσθωμα. Αναλυτικότερα: Το Υπερταμείο, στο πλαίσιο σύμβασης που υπέγραψε με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ανέλαβε την πλήρη νομική και τεχνική ωρίμανση των ακινήτων, την εκπόνηση οικονομοτεχνικών μελετών, τη σύνταξη των τευχών των διαγωνισμών και την υποστήριξη της διαδικασίας έως την υπογραφή των συμβάσεων. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 460 χιλιάδες ευρώ.
Από τη δική της πλευρά και με την ευκαιρία της υπογραφής της σύμβασης, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου δήλωσε ότι στόχος της Κοινωνικής Αντιπαροχής είναι η δημιουργία περισσότερων ποιοτικών κατοικιών, με ένα μέρος τους –τουλάχιστον 30%– να διατίθεται με προσιτό μίσθωμα, χωρίς να χάνεται ούτε ένα τετραγωνικό δημόσιας περιουσίας.
Ο κ. Παναγιώτης Σταμπουλίδης, Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος του Υπερταμείου, σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι «η υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενεργοποίηση του θεσμού της κοινωνικής αντιπαροχής και τη δημιουργία σύγχρονων, ποιοτικών κατοικιών για τους πολίτες που τις έχουν περισσότερο ανάγκη».
Πώς λειτουργεί η Κοινωνική Αντιπαροχή – Η ασκούμενη κριτική
Αναφορικά με τον τρόπο που θα λειτουργήσει το νέο μοντέλο ΣΔΙΤ, σύμφωνα με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής, ο ιδιώτης ανάδοχος αναλαμβάνει την ανάπτυξη/ανακατασκευή ακινήτων σε δημόσια γη. Μέρος των παραγόμενων διαμερισμάτων επιστρέφει στο Δημόσιο για κοινωνική μίσθωση, ενώ το υπόλοιπο διατίθεται στην αγορά. Έτσι αυξάνεται άμεσα η προσφορά κατοικίας, με αξιοποίηση ανεκμετάλλευτων δημόσιων ακινήτων, σύμφωνα με τις σύγχρονες στεγαστικές ανάγκες και γίνονται διαθέσιμες περισσότερες κατοικίες με προσιτό μίσθωμα για νέους, ζευγάρια και οικογένειες . Ανενεργά κτίρια και οικόπεδα σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση αξιοποιούνται εκ νέου, αναβαθμίζοντας το αστικό περιβάλλον. Όλα υλοποιούνται με διαφανείς και ανταγωνιστικές διαδικασίες, μέσα από ενιαία τεχνική, νομική και οικονομική προετοιμασία, την οποία διασφαλίζει η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων του Υπερταμείου.
Εξάλλου με την νέα νομοθετική ρύθμιση για την κοινωνική αντιπαροχή που αποφασίστηκε στην πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπή Στεγαστικής Πολιτικής, προτάσσεται η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου μέσω κινήτρων που κινητοποιούν την ιδιωτική πρωτοβουλία (πχ απόκτηση κυριότητας από 30% έως 70% σε κάθε ακίνητο) για την κατασκευή σύγχρονων κατοικιών για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των πολιτών.
Ασκούμενη κριτική στο νόμο για την «Κοινωνική Αντιπαροχή»
Η κριτική που ασκείται από ορισμένους φορείς στον νόμο για την «Κοινωνική Αντιπαροχή» (ψηφίστηκε στην ολομέλεια της Βουλής στις αρχές Σεπτέμβρη 2025) αφορά ανάμεσα σε άλλα τα εξής:
- Πρώτον, ότι ο νόμος παραπέμπει πολλά ουσιώδη ζητήματα, όπως τα κριτήρια επιλογής των ενοικιαστών, το ύψος του ενοικίου, κ.ά. σε δευτερογενή νομοθέτηση (αρθ. 10).
- Δεύτερον, ότι μέσω του μηχανισμού της «Κοινωνικής Αντιπαροχής» για τη δημιουργία αποθέματος κοινωνικής κατοικίας, θα επιδοτούνται τελικά οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι σε δημόσια γη, χρησιμοποιώντας μάλιστα και πολεοδομικά εργαλεία με δυνατότητα υπέρβασης του υφιστάμενου πολεοδομικού σχεδιασμού.
Με τον τρόπο αυτό σε καμία περίπτωση δεν επιλύεται ή έστω βελτιώνεται η κατάσταση με τη στεγαστική κρίση, καθώς το σύστημα θα καταλήξει να παράγει υψηλά κέρδη για τους κατασκευαστές και ένα μικρό δείγμα κοινωνικής κατοικίας για τους ενοικιαστές, χωρίς ιδιαίτερη επίδραση στην ευρύτερη κτηματαγορά.
Αυτό που θα αλλάξει πραγματικά την εικόνα, είναι: Η ανάπτυξη προγραμμάτων κοινωνικής – εργατικής – φοιτητικής κατοικίας με αποκλειστικά δημόσιο χαρακτήρα, που θα αξιοποιούν την ακίνητη περιουσία του δημοσίου για 100% κοινωνική κατοικία και χωρίς το «εύλογο εργολαβικό κέρδος», η ανασύσταση του έργου των Οργανισμών Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ) και Εργατικής Εστίας με το σύνολο των αρμοδιοτήτων που υπήρχαν και άμεση έναρξη κατασκευαστικού προγράμματος, τηρώντας και όχι υπερβαίνοντας τις προβλέψεις του πολεοδομικού προγραμματισμού και η άμεση ανέγερση νέων εστιών, επισκευή και ανακαίνιση όλων των παλιών, αποκλειστικά με κρατική δαπάνη.
