Το ψηφιακό έργο του ΤΕΕ επιτρέπει την παρακολούθηση σε real time της κατάστασης στην οποία βρίσκονται 271 γέφυρες στη χώρα
Οι Έξυπνες Γέφυρες είναι ένα έργο που δείχνει τον δρόμο για τη συνολικότερη συντήρηση των υποδομών στην Ελλάδα, τομέας που βρίσκεται σε μεγάλη υστέρηση. Εγκαθιστά προηγμένα συστήματα παρακολούθησης σε 271 οδικές-σιδηροδρομικές γέφυρες σε 13 Περιφέρειες της χώρας και επιτρέπει την παρακολούθηση, σε real time, της κατάστασης στην οποία βρίσκονται και των ενδεχόμενων αναγκών συντήρησης.
Το έργο, το οποίο παρουσιάστηκε τις προάλλες από το ΤΕΕ σε ειδική εκδήλωση, ανοίγει αφενός τον δρόμο σε αντίστοιχα ψηφιακά έργα, ενώ παράλληλα θέτει επί τάπητος και το συνολικότερο θέμα της συντήρησης των υποδομών, αλλά και της χρηματοδότησής τους.
Ο Νίκος Ταχιάος, Υφυπουργός Υποδομών, αναγνώρισε τη σημασία του έργου, σημειώνοντας ότι η συντήρηση σηράγγων και γεφυρών είναι η πλέον επείγουσα προτεραιότητα στον τομέα της συντήρησης. Για να προσθέσει ότι τόσο οι χρηματοδοτικές απαιτήσεις όσο και οι κατακερματισμένες αρμοδιότητες δημιουργούν ένα σύνθετο πεδίο.
Οι προτάσεις του ΤΕΕ
Από τη δική του πλευρά, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, έθεσε το συνολικότερο πρόβλημα της συντήρησης των υποδομών, παρουσιάζοντας και τις σχετικές προτάσεις του ΤΕΕ.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από τη χρηματοδότηση αποκλειστικά νέων έργων προς τη συντήρηση και την ανθεκτικότητα των υφιστάμενων υποδομών, προειδοποιώντας ότι το κόστος της αδράνειας θα είναι πολλαπλάσιο στο μέλλον.
Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε την ανακατεύθυνση πόρων προς τη συντήρηση έργων, αξιοποιώντας το μοντέλο των παραχωρήσεων, ακόμη και μέσω επεκτάσεων υφιστάμενων συμβάσεων ή των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.
Παράλληλα, κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να δώσει μια «σκληρή ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση», προκειμένου τα κοινοτικά κονδύλια να μην κατευθύνονται αποκλειστικά σε νέα έργα, αλλά και στη συντήρηση κρίσιμων υποδομών.
Στη συνέχεια, ο Γιώργος Στασινός παρουσίασε τέσσερις προτάσεις που, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση μιας νέας εθνικής πολιτικής για την ανθεκτικότητα των υποδομών.
1. Υποχρεωτική ένταξη όλων των υποδομών στο Εθνικό Μητρώο Υποδομών
Η πρώτη πρόταση αφορά την πλήρη καταγραφή των δημόσιων υποδομών της χώρας στο Εθνικό Μητρώο Υποδομών, που έχει αναπτύξει το ΤΕΕ.
Στόχος είναι το κράτος να διαθέτει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ποια έργα υπάρχουν, σε ποια κατάσταση βρίσκονται και ποιες είναι οι ανάγκες συντήρησης ή αναβάθμισής τους.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική πολιτική συντήρησης χωρίς σαφή γνώση του υφιστάμενου αποθέματος υποδομών.
2. Επέκταση του προσεισμικού ελέγχου σε όλα τα δημόσια κτίρια και τις κρίσιμες υποδομές
Η δεύτερη πρόταση αφορά την άμεση διεύρυνση των προσεισμικών ελέγχων.
Το ΤΕΕ θεωρεί ότι οι έλεγχοι πρέπει να καλύψουν το σύνολο των δημόσιων κτιρίων, αλλά και κρίσιμες υποδομές, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα της στατικής τους κατάστασης και να μπορούν να προγραμματίζονται έγκαιρα οι απαραίτητες παρεμβάσεις.
Η πρόταση συνδέεται άμεσα με την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι σε φυσικές καταστροφές και ακραία φαινόμενα.
3. Σύνδεση της στατικής επάρκειας με τα προγράμματα ανακαίνισης
Η τρίτη παρέμβαση αφορά τα ιδιωτικά κτίρια.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ πρότεινε η μελέτη στατικής επάρκειας να συνδεθεί με τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, ανακαίνισης και στέγασης που χρηματοδοτούνται από το κράτος.
Όπως εξήγησε, δεν αρκεί ένα κτίριο να είναι ενεργειακά αποδοτικό, εάν δεν έχει προηγουμένως διασφαλιστεί η στατική του επάρκεια. Για τον λόγο αυτό, ζήτησε να συνοδευτεί η σχετική υποχρέωση από γενναία οικονομικά κίνητρα και επιδοτήσεις προς τους ιδιοκτήτες.
4. Αξιοποίηση των «Έξυπνων Γεφυρών» ως εργαλείου λήψης αποφάσεων
Η τέταρτη πρόταση αφορά την αξιοποίηση του ίδιου του έργου.
Το ΤΕΕ υποστηρίζει ότι τα δεδομένα που θα συλλέγονται από τις γέφυρες δεν πρέπει να περιοριστούν σε τεχνικές αναφορές, αλλά να ενσωματωθούν στον σχεδιασμό της δημόσιας πολιτικής.
Για να συμβεί αυτό, απαιτείται, όπως επισημάνθηκε, ένα σαφές επιχειρησιακό μοντέλο με καθορισμένους ρόλους για το Υπουργείο Υποδομών, την Πολιτική Προστασία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και όλους τους αρμόδιους φορείς, ώστε η πληροφορία να μετατρέπεται άμεσα σε απόφαση και δράση.
Στόχος: «Ψηφιακά δίδυμα παντού»
Ίσως η πιο χαρακτηριστική φράση του Γιώργου Στασινού ήταν ότι στόχος του ΤΕΕ είναι «ψηφιακά δίδυμα παντού».
Πρόκειται για ένα όραμα που ξεπερνά τις γέφυρες και επεκτείνεται στο σύνολο των κρίσιμων υποδομών της χώρας: σήραγγες, λιμάνια, φράγματα, δημόσια κτίρια και δίκτυα.
Τα ψηφιακά δίδυμα, τόνισε, θα επιτρέψουν «να παρακολουθούμε μέσω του υπολογιστή μας όλες τις κατασκευές και να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή σε τι κατάσταση βρίσκονται, ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητές μας και πώς μπορούμε να τις συντηρήσουμε σωστά».
