Μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες και προσέλκυση Ελλήνων επιστημόνων κυρίως από το εξωτερικό, είναι οι λύσεις για την κάλυψη των κενών στην αγορά εργασίας
Στα δύο υφιστάμενα εργαλεία για την κάλυψη των κενών στην αγορά εργασίας και ειδικότερα στον κατασκευαστικό κλάδο, αναφέρεται στο άρθρο που ακολουθεί ο κ. Κωνσταντίνος Αγραπιδάς, Γενικός Διευθυντής Εργασιακών, Υγείας Ασφάλειας και Ένταξης στην Εργασία, Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Τα εργαλεία αυτά είναι αφενός οι μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες και αφετέρου η προσέλκυση Ελλήνων επιστημόνων κυρίως από το εξωτερικό.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Αγραπιδάς στην πρόσφατη χρηματοδοτική ημερίδα, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια σημαντική πρόκληση στον τομέα των κατασκευών, όπου ήδη υλοποιούνται έργα μεγάλης εμβέλειας και αφορά την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού.
Οριζόντια η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού
Η έλλειψη είναι οριζόντια, παρατηρείται σε όλες τις βαθμίδες από την υψηλή έως την μεσαία και χαμηλή εξειδίκευση και, στο μέτρο που το πρόβλημα αυτό δεν λύνεται, οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των μεγάλων έργων είναι δεδομένες. Κάτι που επηρεάζει βέβαια και τη συνεισφορά του κλάδου στο ΑΕΠ. Όπως επιπλέον ανέφερε ο κ. Αγραπιδάς, η Ελλάδα έχει και σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα με τη μείωση του αριθμού των εργαζομένων συνολικότερα: Αν συγκρίνει κανείς το 2008 με το 2024-2025, θα διαπιστώσει ότι ο αριθμός των εργαζομένων με ηλικία 20 έως 64-65 έτη, έχει μειωθεί περίπου κατά 400- 500.000. Επομένως, η στενότητα είναι δεδομένη.
Η λύση της μετάκλησης
Η Ελλάδα όπως και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει στη διάθεσή της το θεσμό της μετάκλησης, ένα εργαλείο μέσω του οποίου μπορεί να προσελκύσει εργαζόμενους από τρίτες χώρες καθώς είναι προφανής η έλλειψη εργατοτεχνιτών ή άλλων εξειδικευμένων ειδικοτήτων στα μεγάλα έργα, λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από τους Έλληνες.
Στο πλαίσιο των σχετικών προβλέψεων για την μετάκληση από το Ευρωπαϊκό και Εθνικό Δίκαιο ο κ. Αγραπιδάς, ανέφερε ενδεικτικά ότι το 2023-2024 εγκρίθηκαν περίπου 2.000 θέσεις για μετακλητή απασχόληση. Στη συνέχεια, εκδόθηκε στο τέλος του 2024 νέα πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία προβλέπει πόσες και ποιες ειδικότητες περιλαμβάνονται για τις μετακλήσεις εργαζομένων στις κατασκευές.
Πρόκειται συνολικά για 5.000 θέσεις, αριθμός, που κατά την προσωπική του εκτίμηση, είναι μικρός σε σχέση με τις ανάγκες που καταγράφονται από την ΕΛΣΤΑΤ για τα τελευταία χρόνια.
Αναφορικά με τη διαδικασία, την χαρακτήρισε πολύπλοκη, λόγω σειράς επιμέρους γραφειοκρατικών διαδικασιών, εμπλοκής των κατά τόπους προξενείων, αξιολόγησης και τήρησης των προδιαγραφών για πολλούς λόγους.
Σε κάθε περίπτωση οι διαδικασίες πρέπει και μπορούν να επιταχυνθούν, δεδομένου ότι υπάρχουν εξειδικευμένες εταιρείες σε αυτόν τον τομέα που κάνουν πολύ καλά τη δουλειά τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα από τη στιγμή που θα εκδοθεί ένας ΑΜΚΑ, δεν χρειάζεται να περιμένει άλλον έναν μήνα ο εργαζόμενος για να έρθει στην Ελλάδα, επιβαρύνοντας με επιπλέον οικονομικό κόστος την μετάκληση.
Η προσέλκυση Ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό
Η δεύτερη λύση είναι η προσέλκυση Ελλήνων επιστημόνων και μηχανικών με υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία που έφυγαν στο εξωτερικό δημιουργώντας ένα μεγάλο κενό.
Για το λόγο αυτό, στην παρούσα φάση, ο «επαναπατρισμός» αυτών των επιστημόνων αποτελεί εθνικό ζήτημα. Στο σημείο αυτό, ο κ. Αγραπιδάς ανέφερε ότι η Πολιτεία, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας «Rebrain Greece», η οποία περιλαμβάνει στοχευμένες εκδηλώσεις και άλλες δράσεις προσέλκυσης των Ελλήνων του εξωτερικού, έχει θεσπίσει ήδη σημαντικά κίνητρα για την επιστροφή αυτών των επιστημόνων. Ειδικότερα, η μείωση φόρου για 7 χρόνια για κάποιον που έχει ήδη 5 χρόνια στο εξωτερικό είναι σημαντικό κίνητρο και μπορεί να αξιοποιηθεί.
Καλύτερες μισθολογικές αποδοχές
Διαπιστώνεται πάντως, ότι ο πλέον σημαντικός λόγος επιστροφής από το εξωτερικό αφορά κατά κανόνα τις αποδοχές και επεσήμανε ότι τώρα είναι η σειρά των εταιρειών να παράσχουν και από τη δική τους πλευρά κίνητρα. Συγκεκριμένα, τόνισε ότι οι κατασκευαστικές εταιρείες μπορούν να αυξήσουν περισσότερο τις προσφερόμενες αποδοχές των εργαζομένων ώστε να είναι ανταγωνιστικές, καθώς συγκρίνονται με την, όχι μόνον στην εμπειρία, αλλά και στο μισθολογικό κομμάτι.
Τέλος, προσκάλεσε τις ενδιαφερόμενες εταιρείες να αξιοποιήσουν περισσότερο την ψηφιακή πλατφόρμα Rebrain Greece για τη διασύνδεση επιστημόνων-εργαζομένων υψηλών δεξιοτήτων, να συγκεντρώσουν τις ειδικότητες που χρειάζονται και επιπλέον να συνεργαστούν με την πλατφόρμα για τις οργανωμένες εκδηλώσεις που γίνονται στο εξωτερικό για αυτό το σκοπό, καθώς η συνεργασία δημόσιου – ιδιωτικού τομέα μπορεί να φέρει καλύτερο αποτέλεσμα.
