Σύμφωνα με τον κ. Η. Παναγιωτάκη, η επανάχρηση συμβάλλει στον περιορισμό του απρόβλεπτου κόστους και των καθυστερήσεων
Των Άντας Σεϊμανίδη και Αμάνδας Βούλγαρη
Η ενεργειακή κρίση καθιστά την επανάχρηση εκσκαφών και υλικών εντός εργοταξίου ως μια κατεξοχήν συμφέρουσα οικονομική λύση, πέρα από την καθαρά περιβαλλοντική της διάσταση. Τα στοιχεία που παρουσίασε τις προάλλες ο κ. Ηρακλής Παναγιωτάκης, σύμβουλος περιβαλλοντικής διαχείρισης έργων, στο 80ό Τακτικό Συνέδριο της ΠΕΣΕΔΕ «Βιώσιμες Υποδομές: Προκλήσεις και στόχοι για το Δημόσιο και τον Κατασκευαστικό Κλάδο» είναι αποκαλυπτικά της ωφέλειας που μπορεί να έχει ο κατασκευαστής μεγάλων έργων από την έξυπνη περιβαλλοντική διαχείριση.
Οι ΑΕΠΟ προτρέπουν…
Οι ΑΕΠΟ ήδη προτρέπουν στην κατεύθυνση της επιτόπιας επανάχρησης εκσκαφών και υλικών, με τις εταιρείες να έχουν κατεπείγουσα ανάγκη από λύσεις εξοικονόμησης κόστους και χρόνου. Πλην όμως, σειρά ζητημάτων σε θεσμικό πλαίσιο και προδιαγραφές θα πρέπει να διευκρινιστούν, προκειμένου να προκύψει μεγαλύτερο όφελος.
Σύμφωνα με τον κ. Παναγιωτάκη, σε μια περίοδο κατά την οποία στην Ελλάδα υλοποιούνται σημαντικά έργα υποδομής, από επεκτάσεις οδικών δικτύων μέχρι έργα σε αεροδρόμια και λιμάνια, η ορθή περιβαλλοντική διαχείριση συμβάλλει στη μείωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων, στη συμμόρφωση με τη νομοθεσία, αλλά και στον περιορισμό απρόβλεπτου κόστους και καθυστερήσεων. Παράλληλα, ενισχύει την αποδοτική χρήση φυσικών πόρων και τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης υλικών, ενσωματώνοντας στην πράξη τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
Το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαχείριση των αποβλήτων εκσκαφών, κατεδαφίσεων και κατασκευών (ΑΕΚΚ), αλλά και άλλων ρευμάτων αποβλήτων που παράγονται στα εργοτάξια, όπως απόβλητα ελαίων, επικίνδυνα υλικά ή μολυσμένα εδάφη, τα οποία συχνά δεν αναγνωρίζονται εγκαίρως και δεν διαχειρίζονται με τον κατάλληλο τρόπο.
Όπως τόνισε, το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης αποτελεί το βασικό εργαλείο για την ορθή εφαρμογή των περιβαλλοντικών πρακτικών, καθοδηγώντας τους εργολάβους και τους υπεργολάβους στην ορθή περιβαλλοντική διαχείριση του έργου. Το ίδιο αποσκοπεί στο να συνδυάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό με την πρακτική εφαρμογή στο εργοτάξιο, καθώς και να είναι ευθυγραμμισμένο με τη νομοθεσία και τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές.
Η Οδηγία για την Ανθεκτικότητα εδάφους
Επιπρόσθετα, έκανε αναφορά και στις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι η νέα Οδηγία 2025/2360 για την παρακολούθηση και την ανθεκτικότητα του εδάφους αναμένεται να αλλάξει σημαντικά το πλαίσιο διαχείρισης του εδάφους, εισάγοντας την έννοια του «υγιούς εδάφους» και νέα εργαλεία παρακολούθησης και προστασίας του, τα οποία θα επηρεάσουν άμεσα και τα έργα υποδομής.
Τέλος, ο κ. Παναγιωτάκης υπογράμμισε την ανάγκη για συγκεκριμένες εθνικές πρωτοβουλίες, επισημαίνοντας ότι, παρότι η νέα Οδηγία 2025/2360 για την παρακολούθηση και την ανθεκτικότητα του εδάφους αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου, δεν καλύπτει πλήρως κρίσιμα ζητήματα όπως η επαναχρησιμοποίηση εκσκαφών και πιθανώς ρυπασμένων υλικών από απόβλητα εκσκαφών, κατεδαφίσεων και κατασκευών (ΑΕΚΚ).
Επαναχρησιμοποίηση εκσκαφών
Όπως ανέφερε, σε αρκετά κράτη-μέλη εφαρμόζονται ήδη εργαλεία όπως το λεγόμενο «soil passport», το οποίο επιτρέπει την επαναχρησιμοποίηση εκσκαφών εντός ή εκτός του έργου, αφού προηγηθεί περιβαλλοντικός χαρακτηρισμός βάσει συγκεκριμένων πρωτοκόλλων. Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία αυτή διαδραματίζει η εκτίμηση κινδύνου και το είδος της χρήσης γης, καθώς διαφορετικές είναι οι απαιτήσεις για την επαναχρησιμοποίηση υλικών, για παράδειγμα σε νησίδες δρόμων σε σχέση με χώρους πρασίνου ή πάρκα όπου υπάρχει άμεση ανθρώπινη επαφή. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάπτυξη αντίστοιχων εργαλείων σε εθνικό επίπεδο είναι απαραίτητη, καθώς ήδη παρατηρούνται σημαντικές δυσκολίες στη διαχείριση εδαφών και λοιπών ΑΕΚΚ στα έργα υποδομής.
