Μια επίκαιρη πρόταση του κ. Ν. Τακά για την αξιοποίηση ενέργειας που σήμερα πετιέται και παράλληλα αντιμετώπισης της λειψυδρίας
Νερό και Ενέργεια: Μπορεί να συνδυαστεί η ενεργειακή υπερπροσφορά με την υδατική ανάγκη σε έναν κυκλικό, βιώσιμο παραγωγικό κύκλο; Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Τακά της THERMI GROUP κάτι τέτοιο είναι δυνατό στο πλαίσιο μιας ρεαλιστικής αντιμετώπισης με τέσσερις πρακτικές παρεμβάσεις τις οποίες περιγράφει σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο capital.gr.
Δεδομένου ότι ενδέχεται κάποια από τα απαραίτητα έργα για το νερό-λειψυδρία, που προγραμματίζονται στο πλαίσιο του εθνικού σχεδιασμού, να πραγματοποιηθούν με τη μέθοδο ΣΔΙΤ, προτάσεις και απόψεις που συνδυάζουν και το κομμάτι της ενέργειας είναι και χρήσιμες και επίκαιρες και είμαστε ανοικτοί στη φιλοξενία τους και από το ΣΔΙΤ Forum.
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, που συνδυάζουν την ενέργεια με το νερό σύμφωνα με την πρόταση του κ. Τακά, έχουν ως εξής:
- Εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης σε περιοχές με λειψυδρία, ηλεκτροδοτούμενες αποκλειστικά από περικοπτόμενη ενέργεια ΑΠΕ.
- Εισαγωγή κυμαινόμενου τιμολογίου, με μηδενική ή πολύ χαμηλή τιμή στις ώρες των περικοπών, σε συνδυασμό με Αποθήκευση Ενέργειας, ειδικά για Δήμους και ΔΕΥΑ. Με αυτό το μέτρο η ωφέλεια μεταφέρεται άμεσα στους δημότες μέσω μείωσης των δημοτικών τελών, καθώς πλέον το κόστος της ενέργειας “τρώει” άνω του 40% των προϋπολογισμών των Δήμων.
- Επιδότηση της ενέργειας αντί χρημάτων: Δωρεάν ρεύμα για τους αγρότες αποθηκεύοντας σε μπαταρίες την ενέργεια τις ώρες με μηδενικό κόστος για να χρησιμοποιηθεί αργότερα μέσα στη μέρα για άρδευση των καλλιεργειών.
- Δημιουργία εθνικού δικτύου μικρής κλίμακας αγωγών, για τη μεταφορά του παραγόμενου νερού από παράκτιες μονάδες σε αγροτικές περιοχές.
Ο κ. Τακάς σημειώνει επιπλέον ότι η Ελλάδα καλλιεργεί μόλις το 8% της εδαφικής της έκτασης. Έτσι, μια αύξηση στο 10%, 12% ή 16% θα είχε τεράστιο αντίκτυπο στην αγροτική οικονομία και την επισιτιστική αυτάρκεια της χώρας.
Η ενέργεια που πετιέται εν μέσω αυξανόμενης λειψυδρίας
Επισημαίνει επίσης, ότι οι περικοπές στην παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) έλαβαν φέτος πρωτοφανείς διαστάσεις, καθώς πάνω από 975 GWh “πράσινης” ενέργειας απορρίφθηκαν μόνο στο πρώτο πεντάμηνο του 2025, επειδή το δίκτυο δεν μπορούσε να τις απορροφήσει. Αυτή η φθηνή και καθαρή ενέργεια δεν αξιοποιήθηκε, προκαλώντας ζητήματα βιωσιμότητας για τους παραγωγούς και, ακόμα χειρότερα, χάνοντας πολύτιμες αναπτυξιακές ευκαιρίες. Την ίδια στιγμή, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας η λειψυδρία γίνεται καθημερινότητα. Από τη Χαλκιδική και τη Νότια Εύβοια μέχρι τα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες, οι πολίτες έρχονται αντιμέτωποι με πολύωρες διακοπές στην υδροδότηση, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Επομένως παράγεται ενέργεια που πετιέται – ενώ διψάμε. Κατά την εκτίμησή του, η αφαλάτωση αποτελεί λύση: Για την παραγωγή ενός κυβικού μέτρου πόσιμου νερού μέσω αφαλάτωσης απαιτούνται περίπου 3 κιλοβατώρες – λιγότερες, δηλαδή, από όσες απαιτεί η πλήρης φόρτιση ενός ηλεκτρικού οχήματος. Τις ώρες 09:00–15:00, η ενέργεια αυτή παράγεται σε αφθονία από φωτοβολταϊκά και αιολικά και η τιμή της είναι σχεδόν μηδενική. Επειδή το σύστημα δεν μπορεί να τη διαχειριστεί, οι διαχειριστές δικτύου αναγκάζονται να την “κόψουν”. Όμως αυτή η πλεονάζουσα ενέργεια θα μπορούσε – και θα έπρεπε – να μετατρέπεται σε νερό.
Όπως η Κύπρος και το Ισραήλ
Υπενθυμίζει τέλος, ότι το Ισραήλ αποτελεί πρότυπο θερμοκηπιακής γεωργίας, στηριζόμενη σε φωτοβολταϊκά και αφαλάτωση, ενώ και η η Κύπρος εφαρμόζει εδώ και χρόνια ένα ολοκληρωμένο σύστημα αφαλάτωσης και υδατικής διαχείρισης, αξιοποιώντας την ηλιακή ενέργεια και περιορίζοντας την εξάρτηση από τα φυσικά αποθέματα. Στηρίζεται σε πέντε βασικές μονάδες αφαλάτωσης που λειτουργούν όλο το χρόνο, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ύδρευση των μεγάλων αστικών κέντρων και στον αγροτικό τομέα, ενώ προχωρά και σε έργα αποθήκευσης και επαναχρησιμοποίησης νερού. Η σύνδεση της ενεργειακής επάρκειας με τη διαχείριση υδάτινων πόρων αποτελεί βασικό στοιχείο του στρατηγικού της σχεδιασμού. Τέλος, στο Ras Al-Khair της Σαουδικής Αραβίας, λειτουργεί μια από τις μεγαλύτερες μονάδες αφαλάτωσης παγκοσμίως, με δυναμικότητα 1.025.000 κυβικά μέτρα ημερησίως, ηλεκτροδοτούμενη από ΑΠΕ.
Τα παραπάνω μπορούν να εφαρμοστούν και στην Ελλάδα σε συνέχεια της νέας στρατηγική για τους υδάτινους πόρους που παρουσίασε πρόσφατα η κυβέρνηση, εφόσον υπάρχει η αναγκαία πολιτική βούληση και ο σχεδιασμός.
